systemd, Linux için bir sistem ve servis yöneticisidir ve SystemV ve Upstart’ın yerini almaktadır. systemd, servis yapılandırmasını ve davranışını Linux dağıtımları arasında birleştirmeyi amaçlar.
Systemd’nin amacı; bilgisayardaki sistem ve servislerin çalışmasını organize etmektir. Yani modern linux işletim sisteminde başlama (startup) ve sunucu (server) proseslerini yöneten sistem olarak systemd sistem kaynaklarının, arkaplan (daemon) ve diğer süreçlerin (process) etkinleştirilmesi için bir mekanizma sağlar. Bu yönetimi, systemctl, journalctl, notify, analyze, cgls, cgtop, loginctl ve nspawn olarak adlandırılan araçlar sayesinde gerçekleştirir.

Arkaplan süreçleri (daemons) adından da anlaşılabileceği gibi başlatıldıklarında görevlerini yürütmek üzere arka planda bekler veya çalışırlar. Bu süreçler tipik olarak işletim sistemi yüklenirken (boot) başlatılırlar ve sistem kapatılana ya da manuel olarak durdurulana kadar arkaplanda (background) çalışmayı sürdürürler. Genel bir ilke olarak arkaplan süreç adları genellikle d harfi ile sonlanır (sshd – ssd deamon gibi).

Systemd ortamında aşağıdaki kavramlar yaygın olarak kullanılır:
• Daemon: başlatıldıklarında görevlerini yürütmek üzere arka planda bekleyen veya çalışan süreçler.
• Socket: Bağlantıları dinlemek için arkaplan süreçleri tarafından kullanılır. Yerel ve uzak istemciler için ana iletişim kanalıdır. Süreçler tarafından yaratılırlar.
• Service: Genellikle bir ya da daha çok sayıda arkapan sürecine işaret eder Servisi başlatma/durdurma işlemi genellikle sistem durumunda (state) kalıcı bir değişikliğe neden olur.

Eskiden init dediğmiz ve işletim sistemi kernel yüklemesinden sonra çalışan ve PID (Process ID) 1 olan süreçlerle yönetilmekte idi. Çekirdek kendini başlattığı (belleğe yüklendiği, çalışmaya başladığı ve aygıt dosyaları, veri yapıları ve benzeri şeyleri başlattığı zaman) ve kullanıcı seviyeli bir program olan initsürecini başlattığında, kendi üstüne düşen açılış işlemlerini bitirmiş olur. Bundan dolayı init her zaman için ilk süreçtir ve süreç numarası da daima 1’dir. init süreci /etc/inittab dosyasını okuyup sistemin hangi Run Level’dan başlayacağına karar verirdi. Aşağıda /etc/inittab dosyasından bir kesit sunulmaktadır.

# Default runlevel. The runlevels used by RHS are:
# 0 – halt (Do NOT set initdefault to this)
# 1 – Single user mode
# 2 – Multiuser, without NFS (The same as 3, if you do not have networking)
# 3 – Full multiuser mode
# 4 – unused
# 5 – X11
# 6 – reboot (Do NOT set initdefault to this)
#
id:3:initdefault:

Buradaki id:3:initdefault: satırı bizim işletim sistemimizin RunLevel 3 ‘den başlayacağını göstermektedir. Red Hat sistemlerde RunLevel’lar

• 0 – halt (Sistemi kapatmak –poweroff veya halt- için kullanılan runlevel)
• 1 – Single user mode (Sistemi kurtarmak için kullanılan ve network ayarlarının aktive edilmediği tekli kullanıcı mode’u. Bazı yerlerde S veya s olarak da adlandırılır.
• 2 – Multiuser NFS olmadan çoklu kullanıcı mode’u (Bu runlevel 3. Runlevel ile genel olarak aynıdır. Tek fark network ayarlarını içermemesidir.)
• 3 – multiuser mode (Network ayarlarını nda aktive edildiği ve genellikle kullanılan RunLevel’dır.
• 4 – kullanılmıyor.
• 5 – X11 (Runlevel 3 e ek olarak görsel ekranın- ki biz buna X veya X11 de deriz- da başlatıldığı runlevel. Runlevel 3’den sonra en çok tercih edilen runlevel’dır.)
• 6 – reboot (Sistemin kapatılıp tekrar açıldığında kullanılan RunLevel’dır.

İnit süreci ön tanımlı runlevel’ı ayarladıktan sonra sistemde /etc/rc.d/init.d/ altında bulunan ve rpm paketleri içinde gelen servis scriptlerini (bunlar bir shell scripttir!) çalıştırır. Örnek olarak eğer runlevel 3 de isek ve sshd servisi çalışacaksa bunun başlangıç scripti /etc/rc.d/init.d/sshdaltında yer almakta. Bunun runlevel 3 de çalışmasını da /etc/rc.d/rc3.d/S55sshd scripti sağlamakta idi. Buradaki S harfi bunun start edilleceği, 55 ise başlangıç sırasını belirtmektedir.

# ls -la /etc/rc.d/rc3.d/S55sshd lrwxrwxrwx 1 root root 14 Jun  6  2011 /etc/rc.d/rc3.d/S55sshd -> ../init.d/sshd

(continue reading…)

124 total views, 6 views today